กระเพาะอาหาร มะเร็ง มะเร็งกระเพาะอาหาร ย่อยอาหาร โรคมะเร็งกระเพาะอาหาร

ทำความรู้จัก มะเร็งกระเพาะอาหาร โรคที่ไม่มีอาการแสดงเฉพาะ

หน้าแรก / โรคและการป้องกัน / ทำความรู้จัก มะเร็งกระเพาะอาหาร โรคที่ไม่มีอาการแสดงเฉพาะ

อย่างที่เราทราบกันดีอยู่แล้วว่า อวัยวะที่มีบทบาทสำคัญในการย่อยอาหารก็คือ กระเพาะอาหาร ที่จะทำหน้าที่ส่งอาหารที่ผ่านการย่อยส่วนหนึ่งแล้วไปยังลำไส้ เพื่อเริ่มดูดซึมอาหาร หากมีความผิดปกติเกิดขึ้นกับกระเพาะอาหาร ย่อมไม่เป็นผลดีแน่นอน เพราะฉะนั้นวันนี้เราจะพาทุกคนมาทำความรู้จักอีกหนึ่งโรคร้าย มะเร็งกระเพาะอาหาร ที่ไม่มีอาการแสดงเฉพาะ

มะเร็งกระเพาะอาหาร

มะเร็งกระเพาะอาหารเกิดจากการที่เซลล์เยื่อบุกระเพาะอาหารมีการแบ่งจำนวนมากขึ้นอย่างผิดปกติ ทำให้เกิดเป็นมะเร็งขึ้นมา สามารถเกิดขึ้นได้ทุกส่วนของกระเพาะอาหาร และสามารถกระจายไปยังอวัยวะอื่นๆ เช่น ตับ ตับอ่อน ลำไส้ ปอด และรังไข่ รวมถึงต่อมน้ำเหลืองได้

ในประเทศอเมริกา มะเร็งกระเพาะอาหารถูกจัดเป็นอันดับที่ 14 ของโรคมะเร็งทั้งหมด พบมากที่สุดในประเทศเอเชียตะวันออก (เช่น ญี่ปุ่นและจีน) คาดว่าน่าจะเกิดจากอาหารที่ปิ้งย่างไหม้ๆ อาหารเค็ม และอาหารหมักดอง ในประเทศไทยพบมะเร็งกระเพาะอาหารได้บ่อยเช่นเดียวกัน

การศึกษาพบว่ามะเร็งกระเพาะอาหารมีความสัมพันธ์กับเชื้อ Helicobacter pylori เชื้อ H. pylori มีผลทำให้เกิดแผลในกระเพาะอาหารและโรคกระเพาะอาหารเรื้อรัง ดังนั้นความเกี่ยวข้องของการทำให้เกิดโรคของเชื้อนี้อาจอธิบายอัตราการเกิดมะเร็งกระเพาะอาหารสูงในผู้ป่วยติดเชื้อ H. pylori. มากกว่า 90% ของมะเร็งกระเพาะอาหารเกิดจากผนังเยื่อบุกระเพาะอาหาร เนื่องจากที่เยื่อบุอาหารมีต่อม มะเร็งกระเพาะอาหารที่เกิดจากต่อมจึงเรียกว่า อะดีโนคาร์ซิโนมา (adenocarcinoma)

ยังมีมะเร็งชนิดอื่นที่เกิดจากกระเพาะอาหาร เช่น มะเร็งต่อมน้ำเหลืองเกิดจากต่อมน้ำเหลือง ไลโอไมโอซาร์โคมาเกิดจากกล้ามเนื้อ สแควมัส เซล คาร์สิโนมา เกิดจากเยื่อบุบริเวณที่ไม่มีต่อม

อาการและอาการแสดง

มะเร็งกระเพาะอาหารมักไม่มีอาการแสดงเฉพาะ โดยส่วนใหญ่ผู้ป่วยมักมาด้วยอาการไม่ชัดเจน เช่น รู้สึกปวดท้องส่วนบน เบื่ออาหาร อาเจียนเป็นพักๆ เรอ รับประทานอาหารได้น้อยลง อาการของมะเร็งกระเพาะอาหารอาจเป็นอาการเดียวกับอาการของผู้ป่วยแผลในกระเพาะอาหารหรือโรคกระเพาะอาหารอักเสบ ทำให้การวินิจฉัยจากอาการอาจทำได้ค่อนข้างยาก

อาการอื่นๆ เช่น อาเจียนเป็นเลือดและมีปัญหาการกลืนนี้เป็นอาหารที่ไม่ปกติ น้ำหนักลดลงอย่างไม่มีสาเหตุ อ่อนเพลีย อาจมีอาการถ่ายดำร่วมด้วย

มะเร็งกระเพาะอาหารมักพบเมื่อมะเร็งลุกลามแล้ว เนื่องจากการไม่ได้รับการวินิจฉัยตั้งแต่ระยะแรกๆ เพราะอาการแสดงที่ไม่ชี้เฉพาะดังที่กล่าวเบื้องต้น

การวินิจฉัย

การส่องกล้องใช้ในการวินิจฉัยได้มากกว่า 95% การส่องกล้องทางเดินอาหารส่วนบนใช้เพื่อการวินิจฉัยและระบุขั้นของมะเร็งกระเพาะอาหาร การส่องกล้องรุ่นใหม่ๆ จะมีการใช้อัลตราซาวด์ช่วยในการส่องกล้องด้วย (EVS) สามารถบอกรายละเอียดการลุกลามและการแพร่กระจายไปต่อมน้ำเหลืองได้ดีกว่า

การใช้เอกซเรย์คอมพิวเตอร์ หรือ PET/CT จะช่วยในการบอกระยะของโรคโดยรวมได้ดี เฉพาะการแพร่กระจายของมะเร็งไปยังต่อมน้ำเหลือง ตับ ปอด หรืออวัยวะอื่นๆ

การผ่าตัด

การรักษามะเร็งกระเพาะอาหารระยะแรกๆ ส่วนมาก ใช้การผ่าตัดเพียงอย่างเดียว ซึ่งการผ่าตัดกระเพาะอาหารบางส่วน เป็นการผ่าตัดเพื่อตัดเอาบางส่วนของกระเพาะอาหารออกเท่านั้น การผ่าตัดกระเพาะอาหารทั้งหมด เป็นการผ่าตัดเพื่อตัดกระเพาะอาหารออกทั้งหมด

ในผู้ป่วยมะเร็งกระเพาะอาหารระยะลุกลาม ถ้าใช้วิธีการรักษาโดยการผ่าตัดอย่างเดียว มะเร็งมักกลับมาอีก มากกว่า 2 ใน 3 ของผู้ป่วยกลุ่มนี้ มะเร็งจะกลับมาพร้อมกับการแพร่กระจายไปที่ต่อมน้ำเหลือง และบางคนมะเร็งกลับเป็นซ้ำอีกและมีการลุกลามไปอวัยวะอื่นด้วย

การฉายรังสีรักษาและยาเคมีบำบัด มักแนะนำให้ใช้ในผู้ป่วยมะเร็งกระเพาะอาหารขั้น 1 บีหรือ ขั้นสูงกว่า (มะเร็งลุกลามไปที่ผนังกระเพาะอาหารมากขึ้น หรือมีการแพร่กระจายไปที่ต่อมน้ำเหลือง) การรักษาที่ใช้การฉายรังสีรักษาและยาเคมีบำบัดร่วมด้วยจะได้ผลการรักษาที่ดีขึ้น

ยาเคมีบำบัดมาตรฐานที่ใช้ในการรักษามะเร็งกระเพาะอาหารคือ 5-เอฟยู (5-FU) ร่วมกับยาฉีดลิวโคโวริน (leucovorin) เข้าทางหลอดเลือดดำ ผลข้างเคียงของ 5-เอฟยูและยาลิวโคโวรินคือคลื่นไส้ ท้องเสีย สีผิวเปลี่ยนและแผลในปาก มีการศึกษาการใช้ยาเคมีบำบัดอื่นๆ เช่น ซิสปลาติน (cisplatin) ออกซาโลปลาติน (oxaloplatin) อีพิรูบิซิน (epirubicin) แต่ 5-เอฟยูและยาลิวโคโวรินยังคงเป็นยามาตรฐานในการรักษามะเร็งกระเพาะอาหาร

คลิป > อุปกรณ์ตรวจหามะเร็งแบบพกพา

ที่มา : นพ.วุฒิ สุเมธโชติเมธา www.bangkokhospital.com

ขออนุญาตใช้เนื้อหา