ทับทิม พยาธิ มะเกลือ มะเฟือง ยาถ่ายพยาธิ สมุนไพร เล็บมือนาง แก้ว

สรรพคุณเริ่ด! 5 สมุนไพรที่เป็น ยาถ่ายพยาธิ ไม่อันตรายต่อสุขภาพ

หน้าแรก / แพทย์แผนไทย / สรรพคุณเริ่ด! 5 สมุนไพรที่เป็น ยาถ่ายพยาธิ ไม่อันตรายต่อสุขภาพ

ปัญหาเรื่องการขับถ่าย หรือมีพยาธิแอบแฝงอยู่ในร่างกาย เป็นปัญหาโลกแตกที่สามารถเกิดขึ้นได้กับทุกคน วันนี้ Health Mthai เลยจะมาบอกสมุนไพร ที่มีสรรพคุณเป็นเหมือน ยาถ่ายพยาธิ ตามมาดูกันเลยค่ะ

1. ทับทิม
ยาถ่ายพยาธิ

ส่วนที่ใช้ :  ใบ ดอก เปลือกผลแห้ง เปลือกต้นและเปลือกราก เมล็ด

สรรพคุณ

  • ใบ : อมกลั้วคอ ทำยาล้างตา
  • ดอก :ใช้ห้ามเลือด
  • เปลือกและผลแห้ง : เป็นยาแก้ท้องร่วง ท้องเดิน แก้บิด แก้โรคลักกะปิดลักกะเปิด
  • เปลือกต้นและเปลือกราก : ใช้เป็น ยาถ่ายพยาธิ ตัวตืด , พยาธิตัวกลม
  • เมล็ด : แก้โรคลักกะปิดลักกะเปิด

วิธีและปริมาณที่ใช้

  • ยาถ่ายพยาธิ ตัวตืดและพยาธิตัวกลม ได้ผลดี
    ใช้เปลือกสดของราก , ต้น ที่เก็บใหม่ๆ 60 กรัม หรือประมาณ 1/2 กำมือ เติมกานพลูหรือกระวานลงไปเล็กน้อย เพื่อแต่งรส ต้มกับน้ำ 3 ถ้วยแก้ว เคี่ยวให้เหลือ 1 1/2 ถ้วยแก้ว รับประทานครั้งละ 2 ช้อนโต๊ะ (30 ซี.ซี.) หลังจากนั้นประมาณ 2 ชั่วโมง รับประทานยาถ่าย เช่น ดีเกลือ 2 ช้อนโต๊ะตาม  ควรอดอาหารก่อนรับประทานยา
  • ยาแก้ท้องร่วง ท้องเดิน (ไม่ใช่บิด หรือ อหิวาตกโรค)
    ใช้เปลือกผล ตากแดดให้แห้ง ประมาณ 1/4 ของผล ฝนกับน้ำฝนหรือน้ำปูนใสให้ข้นๆ รับประทานครั้งละ 1-2 ช้อนแกง หรือต้มกับน้ำปูนใส แล้วดื่มน้ำที่ต้มก็ได้
  • บิด (มีอาการปวดเบ่ง และมีมูก หรืออาจมีเลือดด้วย)
    ใช้เปลือกผลแห้งของทับทิม ครั้งละ 1 กำมือ (3-5 กรัม) ต้มกับน้ำ ดื่มวันละ 2 ครั้ง อาจใช้กานพลูหรืออบเชยแต่งกลิ่นให้น่าดื่มก็ได้

คุณค่าด้านอาหาร

ทับทิมใช้รับประทานเป็นผลไม้รสหวาน หรือเปรี้ยวหวาน มีวิตามินซี และแร่ธาตุหลายตัว ช่วยป้องกันโรคเลือดออกตามไรฟัน และบำรุงฟันให้แข็งแรง

2. แก้ว

ยาถ่ายพยาธิ
ส่วนที่ใช้

  • ก้านและใบ : เก็บได้ตลอดปี ใช้สดหรือตากแห้งเก็บไว้ใช้
  • ราก : เก็บในฤดูหนาว เอาดินออกล้างให้สะอาด หั่นเป็นแผ่น ตากแห้งเก็บไว้ใช้
  • ใบ ดอก และผลสุก

สรรพคุณ

  • ก้านและใบ : รสเผ็ด สุขุม ขม ใช้เป็นยาชาระงับปวด แก้ผื่นคันที่เกิดจากชื้น แก้แผลเจ็บปวดเกิดจากการกระทบกระแทก ต้มอมบ้วนปาก แก้ปวดฟัน
  • ราก : รสเผ็ด ขม สุขุม ใช้แก้ปวดเอว แก้ผื่นคันที่เกิดจากชื้น และที่เกิดจากแมลงกัดต่อย
  • ใบ : ขับพยาธิตัวตืด แก้บิด แก้ท้องเสีย
  • ราก, ใบ : เป็นยาขับประจำเดือน
  • ดอก, ใบ : ช่วยย่อย แก้ไขข้ออักเสบ แก้ไอ เวียนศีรษะ
  • ผลสุก : รับประทานเป็นอาหารได้

วิธีใช้และปริมาณที่ใช้

  • ใช้ภายใน รับประทานขับพยาธิตัวตืด แก้บิด แก้ท้องเสีย
    – ใช้ก้านและใบสด 10-15 กรัม ต้มกับน้ำ 2 ถ้วยแก้ว เคี่ยวให้เหลือ 1 ถ้วยแก้ว รับประทานวันละ 2 ครั้ง หลังอาหารเช้า-เย็น
    –  ใช้ดองเหล้า ดื่มแต่เหล้า ครั้งละ 1 ถ้วยตะไล ใช้เป็นยาขับประจำเดือน
    –  ใช้รากแห้ง 10-15 กรัม (สด 30-60 กรัม) ต้มกับน้ำ 2 ถ้วยแก้ว เคี่ยวให้เหลือ 1 ถ้วยแก้ว รับประทานวันละ 2 ครั้ง หลังอาหารเช้า-เย็น
  • ใช้ภายนอก
    –  ใช้ก้านและใบสด ตำพอก หรือคั้นเอาน้ำทาบริเวณที่เป็น
    –  ใช้ใบแห้งบดเป็นผงใส่บาดแผล
    –  รากแห้งหรือสด ตำพอก หรือต้มเอาน้ำชะล้างบริเวณที่เป็น
    –  ใบและก้านสด สกัดด้วยแอลกอฮอล์ 50 % ใช้เป็นยาชาเฉพาะที่

3. มะเกลือ 

ยาถ่ายพยาธิ
ส่วนที่ใช้ :  ราก, ผลมะเกลือสด โตเต็มที่และสีเขียวจัด (ห้ามใช้ผลสุกสีเหลืองหรือผลสีดำ)

สรรพคุณ

  • ราก : ฝนกับน้ำซาวข้าว รับประทานแก้อาเจียน แก้ลม
  • ผลมะเกลือสดและเขียวจัด : เป็นสมุนไพรยอดเยี่ยมที่สุดในการถ่ายพยาธิ กำจัดตัวตืด หรือไส้เดือนตัวกลม พยาธิปากขอ พยาธิเข็มหมุด

วิธีและปริมาณที่ใช้

  • ผลสดโตเต็มที่และเขียวจัด จำนวนผลเท่าอายุแต่ไม่เกิน 25 ผล (คนไข้อายุ 40 ปี ใช้เพียง 25 ผล) ตำใส่กะทิ คั้นเอาแต่น้ำกะทิ ช่วยกลบรสเฝื่อน ควรรับประทานขณะท้องว่าง ถ้า 3 ชั่วโมงแล้วยังไม่ถ่ายใช้ยาระบาย เช่น ดีเกลือ 2 ช้อนโต๊ะ ละลายน้ำดื่มตามลงไป

ข้อควรระวัง

  • ห้ามใช้ในเด็กอายุต่ำว่า 10 ขวบ หญิงตั้งครรภ์ หรือหลังคลอดใหม่ๆ และผู้ป่วยในโรคอื่นๆ
  • ระวังอย่าให้เกินขนาด
  • ถ้าเกิดอาการท้องเดินหลายๆ ครั้ง และมีอาการตามัวให้รีบพาไปพบแพทย์ด่วน

4. มะเฟือง 

ยาถ่ายพยาธิ
ส่วนที่ใช้ :  ดอก ใบ ผล ราก

สรรพคุณ

  • ดอก : ขับพยาธิ
  • ใบ, ผล : ทำยาต้ม ทำให้หยุดอาเจียน
  • ผล : มี oxalic ทำให้เลือดจับเป็นก้อน ช่วยระบาย แก้เลือดออกตามไรฟัน แก้บิด ขับน้ำลาย ขับปัสสาวะ แก้นิ่ว ลดอาการอักเสบ
  • ใบและราก : เป็นยาเย็น เป็นยาดับพิษร้อน แก้ไข้ ถอนพิษไข้

5. เล็บมือนาง
ยาถ่ายพยาธิ
ส่วนที่ใช้ : ใบ  ต้น  ราก เมล็ดในของผลเล็บมือนางที่แก่แห้ง

สรรพคุณ

  • ใบ : ตำชโลม หรือทาแผล ทาฝี และแก้ปวดศีรษะ แก้ไข้
  • ต้น : ใช้เป็นยาแก้ไอ
  • ราก : ใช้ถ่ายพยาธิ รักษาตานซาง
  • เมล็ด : ใช้เป็นยาขับพยาธิตัวกลม, พยาธิเส้นด้ายในเด็ก

วิธีและปริมาณที่ใช้

ใช้เมล็ดในของผลเล็บมือนางที่แก่และแห้ง 4-5 เมล็ด (4-6 กรัม) หั่นทอดกับไข่ให้เด็กอายุประมาณ 5-6 ขวบรับประทานขับถ่ายพยาธิไส้เดือนตัวกลม
ผู้ใหญ่ : ใช้ 5-7 เมล็ด (หนัก 10-15 กรัม) ทุบพอแตก ต้มเอาน้ำดื่ม หรือหั่นทอดกับไข่รับประทาน

ข้อควรระวัง :  ถ้าใช้มากเกินขนาด จะทำให้อาเจียน มึนงง อ่อนเพลีย

ขอบคุณที่มาจาก : โครงการอนุรักษ์พันธุกรรมพืชอันเนื่องมาจากพระราชดำริ
สมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี
ขอบคุณภาพจาก : อุทยานธรรมชาติวิทยาสิรีรุกขชาติ มหาวิทยาลัยมหิดล

ขออนุญาตใช้เนื้อหา