ไซนัสอักเสบ รักษาได้จริงหรือ?

หน้าแรก / โรคและการป้องกัน / ไซนัสอักเสบ รักษาได้จริงหรือ?

นอกจากไข้หวัดและโรคภูมิแพ้ โรคในระบบทางเดินหายใจโรคหนึ่งที่พบได้บ่อยในคนไทยก็คือโรค ไซนัสอักเสบ ซึ่งทั้ง 3 โรคนี้มีอาการใกล้เคียงกันมาก จนบางครั้งผู้ป่วยเกิดความสับสนและนำไปสู่การรักษาที่ผิดวิธี ซึ่งอาจเป็นอันตรายต่อสุขภาพได้ นอกจากนั้นผู้ป่วยบางรายก็ยังมีอาการเป็น ๆ หาย ๆ จนไม่แน่ใจว่าโรคนี้สามารถรักษาได้หรือไม่ รายการ ?ล้ำยุคเรื่องสุขภาพ? ช่วงสุขภาพดีกับพรีม่าในครั้งนี้ จึงขออาสาไปค้นหาคำตอบเกี่ยวกับเรื่องของ ไซนัสอักเสบ โดยได้รับเกียรติจาก รศ.นพ.พงศกร ตันติลีปิกร ผู้ช่วยคณะบดีฝ่ายวิจัย และอาจารย์ประจำภาควิชาโสต สอ นาสิก คณะแพทยศาสตร์ศิริราชพยาบาล มหาวิทยาลัยมหิดล ที่จะมาช่วยไขข้อข้องใจเกี่ยวกับเรื่องดังกล่าว

ไซนัส

ไซนัสอักเสบ คืออะไร?

ไซนัสเป็นโพรงอากาศที่อยู่บริเวณข้าง ๆ จมูก มีอยู่ด้วยกัน 4 คู่ โดยอยู่ที่บริเวณหัวคิ้ว หว่างตา โหนกแก้ม และใต้สมอง หากมีน้ำมูกตกค้างในโพรงจมูกนั้น และมีการติดเชื้อที่เยื่อบุโพรงไซนัส ก็จะเรียกว่า ไซนัสอักเสบ โดยไซนัสอักเสบแบ่งออกเป็น 2 ชนิด คือ ไซนัสอักเสบ แบบเฉียบพลัน และ ไซนัสอักเสบ แบบเรื้อรัง

สาเหตุที่ทำให้เกิด ไซนัสอักเสบ

ส่วนใหญ่ ไซนัสอักเสบ มักจะเกิดจากโพรงจมูกอักเสบ แต่อาจมีบางส่วนซึ่งเป็นส่วนน้อยเกิดจากฟันผุแล้วลามไปที่ไซนัส ซึ่งฟันผุที่เป็นสาเหตุของ ไซนัสอักเสบ มักจะเป็นฟันกราม นอกจากนั้นยังพบว่าคนที่เป็นหวัดบ่อย ๆ หรือ นาน ๆ ก็อาจจะเสี่ยงต่อการเป็น ไซนัสอักเสบ ได้ด้วย โดยในผู้ที่เป็นหวัดนานกว่า 10 วัน หรือเป็นหวัดนานกว่า 5 วันแล้วอาการที่คล้ายหวัดนั้นเป็นเพิ่มขึ้น ประกอบกับมีน้ำมูกไหลลงคอ มีอาการปวดบริเวณโพรงไซนัส เช่น ปวดโหนกแก้ม ปวดหัวคิ้ว ก็อาจจะต้องคำนึงว่าไม่ได้ป่วยเป็นหวัดธรรมดา แต่ได้พัฒนาจากหวัดกลายเป็นโพรง ไซนัสอักเสบ แล้ว ซึ่งผู้ป่วยก็จะมีอาการรุนแรงกว่าเป็นหวัดธรรมดา และในระยะเวลาที่นานกว่าเป็นหวัดธรรมดา

อาการของ ไซนัสอักเสบ แตกต่างจากอาการของภูมิแพ้และไข้หวัดอย่างไร?

ไซนัสอักเสบ ภูมิแพ้ และไข้หวัด เป็นภาวะที่มีอาการคล้ายคลึงกันมาก แต่ก็สามารถสังเกตถึงความแตกต่างได้ โดยในผู้ที่มีภาวะภูมิแพ้ นอกจากจะมีอาการคัดจมูกและมีน้ำมูกแล้วก็จะมีอาการคัน จาม ร่วมด้วย และในผู้ที่มีภาวะภูมิแพ้ก็มักจะพบว่ามีเคยประวัติเป็นโรคนี้มาแล้วตั้งแต่อายุยังน้อย นอกจากนั้นยังสามารถสังเกตได้จากลักษณะของน้ำมูก หากน้ำมูกมีลักษณะไม่ใส และไม่มีอาการคัน จาม หรือเจ็บคอร่วมด้วย ก็น่าจะสงสัยว่าเป็น ไซนัสอักเสบ มากกว่า แต่หากจะให้ชัดเจนมากขึ้นก็ควรไปพบแพทย์เพื่อส่องตรวจในโพรงจมูกว่าเป็น ไซนัสอักเสบ ภูมิแพ้ หรือไข้หวัดกันแน่

อาการปวดจาก ไซนัสอักเสบ

อาการปวดเนื่องจาก ไซนัสอักเสบ ขึ้นอยู่กับตำแหน่งของไซนัสที่มีอาการอักเสบ หากเกิดการอักเสบของไซนัสที่บริเวณหัวคิ้ว ก็จะมีอาการปวดตรงบริเวณหน้าผาก และปวดร้าวไปที่ศีรษะเป็นอย่างมาก แต่หากเกิดการอักเสบของไซนัสที่บริเวณแก้มก็จะปวดบริเวณโหนกแก้ม เป็นต้น

อันตรายของ ไซนัสอักเสบ

ในกรณีที่เป็นไซนัสอักเสบ หากมีน้ำมูกไหลลงคอมาก ๆ ก็อาจจะเกิดผลแทรกซ้อนต่ออวัยวะอื่น ๆ ตามมา เช่น หูอื้อ หูชั้นกลางอักเสบ คออักเสบเรื้อรัง หรือ หลอดลมอักเสบ และหากผู้ป่วยมีภูมิต้านทานต่ำ เช่น เป็นเบาหวานที่ควบคุมไม่ดี หรือเป็นโรคไต ไซนัสอักเสบที่เกิดขึ้นก็อาจจะเป็นไซนัสจากเชื้อรา ซึ่งอาจแพร่กระจายไปยังที่อื่น เช่น เข้าตา หรือเข้าสมอง แต่ก็พบได้ไม่บ่อยนัก อย่างไรก็ตามหากเป็นไซนัสอักเสบก็ควรดูแลสุขภาพให้แข็งแรงด้วย

การรักษาโรค ไซนัสอักเสบ

ในการรักษาโรค ไซนัสอักเสบ จะต้องใช้ยาปฏิชีวนะที่ตรงกับเชื้อซึ่งเป็นสาเหตุของการอักเสบ ในระยะเวลาที่เหมาะสม และเพียงพอ เพราะหากรับประทานยาไม่ครบ เชื้อที่ทำให้เกิด ไซนัสอักเสบ ก็จะดื้อยา นอกจากนั้นในผู้ป่วยบางรายก็อาจจะต้องใช้การล้างจมูก อบจมูกด้วยไอน้ำเดือด ใช้ยาพ่นโพรงจมูก หรือใช้เครื่องมือเข้าไปดูดหนองออกจากโพรงไซนัส และสำหรับในผู้ที่เป็น ไซนัสอักเสบ เรื้อรังร่วมกับเป็นริดสีดวงจมูกขนาดใหญ่ ก็อาจจะจำเป็นที่จะต้องส่องกล้องเข้าไปในโพรงจมูกเพื่อขยายโพรงไซนัสและดูดหนองออกมา

นวัตกรรมใหม่ ๆ ทางการแพทย์ในการรักษา ไซนัสอักเสบ

ปัจจุบันเรามียานวัตกรรมใหม่ ๆ ที่สามารถควบคุมเชื้อซึ่งเป็นสาเหตุของการเกิด ไซนัสอักเสบ ได้ดีขึ้น และมียาพ่นโพรงจมูกที่สามารถลดอาการบวมของโพรงจมูกโดยที่ไม่ทำให้ผู้ป่วยติดยาพ่นนั้น นอกจากนั้นในผู้ป่วยบางรายที่จำเป็นต้องได้รับการผ่าตัด เครื่องมือและเทคโนโลยีในใหม่ ๆ ก็ช่วยให้ผู้ป่วยได้รับผลแทรกซ้อนน้อยลงมาก

ไซนัสอักเสบ สามารถรักษาให้หายขาดได้หรือไม่?

หากเป็น ไซนัสอักเสบ ที่ไม่มีภาวะภูมิแพ้ร่วมด้วย และได้รับการรักษาที่เหมาะสม รวมทั้งใช้ยาตามที่แพทย์สั่งอย่างเคร่งครัด ก็มีโอกาสที่จะหายขาดได้ แต่หากเป็น ไซนัสอักเสบ ร่วมกับภาวะภูมิแพ้ ภาวะภูมิแพ้ก็อาจจะทำให้ ไซนัสอักเสบ กลับมาเป็นซ้ำได้ นอกจากนั้นในกรณีของผู้ที่เป็น ไซนัสอักเสบ แบบเฉียบพลัน หากไม่ได้รับการรักษาอย่างเหมาะสม และไม่ใช้ยาตามที่แพทย์สั่งอย่างเคร่งครัด ไซนัสอักเสบ แบบเฉียบพลันนั้นก็จะกลายเป็น ไซนัสอักเสบ แบบเรื้อรังในที่สุด

ดูแลตนเองให้ห่างไกลจาก ไซนัสอักเสบ

สำหรับผู้ที่มีภาวะภูมิแพ้หรือมีจมูกอักเสบได้ง่ายควรพยายามหลีกเลี่ยงสภาพแวดล้อมที่มีสารก่อความระคายเคืองหรือมีสารก่อภูมิแพ้ เช่น ไรฝุ่น ควัน ขนสัตว์ และในผู้ที่เป็น ไซนัสอักเสบ อยู่แล้วก็ควรใช้ยาตามที่แพทย์สั่งอย่างครบถ้วนและเหมาะสม เพื่อโอกาสในการหายขาดจากโรคและป้องกันการเกิดปัญหาเชื้อดื้อต่อยา

 

ขอบคุณที่มาจาก : รศ.นพ.พงศกร ตันติลีปิกร
www.prema.or.th

ขออนุญาตใช้เนื้อหา