โรคไซนัสอักเสบ

หน้าแรก / โรคและการป้องกัน / โรคไซนัสอักเสบ

“ฮัดเช้ย…ฮัดเช้ย…อยากรู้จังเลยว่าใครเอ่ยถึงฉัน ถึงได้จามอยู่ได้ตลอดวัน”

เคยสงสัยหรือไม่ว่าทำไมเราถึงเป็นหวัดคัดจมูก น้ำมูกไหลนานไม่หายสักที ไอติดต่อกันหลายสัปดาห์ แถมยังปวดฟันกรามด้านบน ปวดศีรษะ ลมหายใจไม่สดชื่นมีกลิ่นตุๆ ทั้งๆ ที่แปรงฟันเป็นอย่างดี หากมีอาการเหล่านี้สงสัยไว้ก่อนว่าอาจเป็น “ไซนัสอักเสบ” ฟังดูคงคุ้นหู แต่ทราบหรือไม่ว่าหมายถึงอะไร พบคำตอบกันเลยครับ

ไซนัส

รู้จัก “ไซนัส”

ไซนัส หมายถึงโพรงอากาศที่อยู่รอบ ๆ โพรงจมูกเราทั้งซ้ายและขวา โดยปกติคนเรามีโพรงไซนัสทั้งหมด 4 แห่ง คือ บริเวณระหว่างตาทั้งสองข้าง บริเวณแก้ม บริเวณหน้าผาก และบริเวณในสุดของรูจมูกและที่ใต้ฐานกะโหลก โพรงอากาศนี้เป็นที่โล่ง ๆ ในกะโหลกศีรษะ แต่ละโพรงอากาศจะมีรูระบายอากาศตามธรรมชาติโพรงละ 1 รู ซึ่งจะระบายเข้าสู่โพรงจมูก และเมื่อเยื่อบุโพรงไซนัสมีการอักเสบ เราจึงเรียกว่า “ไซนัสอักเสบ”

อาการนำของ โรคไซนัสอักเสบ

1.  คัดจมูก น้ำมูกข้นเขียวหรือเหลือง

2.  หายใจมีกลิ่นเหม็น

3.  ปวดศีรษะ ปวดขมับ ปวดแก้ม ปวดท้ายทอย หนักหัว

4.  เสมหะข้นไหลลงคอ ไอบ่อย

5.  เลือดออกทางจมูก (พบในบางราย)

6.  รายที่เป็นรุนแรงอาจมีไข้สูง ตาบวมอักเสบได้ เป็นต้น

สาเหตุการเกิด โรคไซนัสอักเสบ

  1. เกิดตามหลังอาการไข้หวัด เป็นสาเหตุที่พบมากที่สุด โดยเฉพาะในรายที่เป็นหวัดแล้วไม่พักผ่อนอย่างเพียงพอ การดำน้ำลึก หรือกระโดดน้ำ อาจทำให้ผู้ป่วยที่มีอาการไซนัสอักเสบอยู่เดิมเกิดกำเริบได้

2.  เป็นโรคภูมิแพ้

3.  โรคริดสีดวงจมูก หรือเนื้องอกในโพรงจมูก

4.  ฟันกรามแถวบนอักเสบ

5.  มีสิ่งแปลกปลอมเข้ารูจมูก อาทิ ลูกปัด เม็ดถั่วเขียว พบมากในเด็ก

6.  ประสบอุบัติเหตุกระดูกใบหน้าแตกร้าว ต่อมอะดินอยต์มีขนาดโตและติดเชื้อ

7.  ผนังจมูกคด

รักษาอย่างไร

โรคไซนัสอักเสบ บางชนิดรักษาให้หายขาดได้ บางชนิดอาจรักษาหายแต่โอกาสกลับมาเป็นใหม่มีสูง ทางที่ดีที่สุด คือ ผู้ป่วยต้องรีบมาพบแพทย์ตั้งแต่เนิ่น ๆ ไม่ควรปล่อยให้เรื้อรัง โดยทั่วไปการรักษาทำได้หลายวิธี ได้แก่ การรักษาด้วยยา – ยาปฏิชีวนะ ยาลดบวมของเยื่อจมูก เป็นต้น โดยทั่วไปแพทย์จะให้ยาปฏิชีวนะอย่างน้อยประมาณ 14 วัน ขึ้นอยู่กับความรุนแรงของโรคและชนิดของเชื้อ กรณีอาการไม่ดีขึ้นแม้จะรักษาด้วยยาเต็มที่แล้วก็ตาม รวมทั้งมีภาวะแทรกซ้อนรุนแรง แพทย์จะพิจารณาเปลี่ยนยาหรือตรวจเพาะเชื้อจากหนองในไซนัสร่วมกับการผ่าตัด

ปัจจุบันการผ่าตัดไซนัสนิยมผ่าตัดผ่านทางจมูกโดยใช้กล้องส่องเพราะเป็นวิธีที่ปลอดภัยและได้ผลดี และผู้ป่วยไม่มีบาดแผลจากการผ่าตัดบริเวณใบหน้า นอกจากการรักษาที่กล่าวมาข้างต้น ผู้ป่วยยังต้องได้รับการรักษาที่สาเหตุและประคับประคองไปด้วย เช่น ถ้ามีภูมิแพ้หรือริดสีดวงจมูกร่วมด้วย อาจต้องใช้ยาพ่นจมูก หรือถ้ามีผนังกั้นช่องจมูกคดอาจต้องผ่าตัดแก้ไข เป็นต้น

ทำอย่างไรจึงไม่กลับไปเป็นอีก

การรักษาไซนัสอักเสบต้องอาศัยเวลา ผู้ป่วยต้องไม่ใจร้อน หรือหากได้รับการรักษาไปเพียงหนึ่งสัปดาห์แต่อาการดีขึ้นรู้สึกเป็นปกติก็อย่าชะล่าใจเพราะท่านอาจยังไม่หายดี ควรไปพบแพทย์ตามนัดอย่างสม่ำเสมอเพื่อป้องกันอาการกำเริบ ในรายที่แม้จะรับการรักษาติดต่อกันเป็นเวลานานก็ไม่หายสักที หรือเป็นซ้ำ ควรพบแพทย์ผู้เชี่ยวชาญด้าน หู คอ จมูก เพื่อตรวจวินิจฉัยหาสาเหตุหรือปัจจัยเสี่ยงเพื่อรับการรักษาต่อไป

รู้หลักปฏิบัติดูแลตนเองเมื่อเป็นไซนัสอักเสบ

  1. พักผ่อนเพียงพอ

2.  ออกกำลังกายสม่ำเสมอ ไม่หักโหม

3.  หลีกเลี่ยงการว่ายน้ำเมื่อมีอาการคล้ายหวัดกำเริบ

4.  หลีกเลี่ยงภาวะอุณหภูมิแปรเปลี่ยนฉับพลัน

5.  ถ้ามีอาการมากขึ้นควรรีบพบแพทย์ รับประทานยา และติดตามการรักษาสม่ำเสมอ

เห็นมั้ยครับว่า “ไซนัสอักเสบ” ไม่ได้น่ากลัวอย่างที่คิด เพียงท่านหันมาให้ความสำคัญกับการดูแลสุขภาพ และเมื่อเป็นแล้วก็ควรปฏิบัติตามคำแนะนำของแพทย์อย่างเคร่งครัด แล้วท่านก็จะหายใจโล่ง โปร่งสบายครับ.

 

ขอบคุณที่มาจาก : คณะแพทยศาสตร์ศิริราชพยาบาล