ไคร้เครือ สมุนไพรอันตราย ทำลายไตและทำให้เป็นมะเร็ง

หน้าแรก / แพทย์แผนไทย / ไคร้เครือ สมุนไพรอันตราย ทำลายไตและทำให้เป็นมะเร็ง

เมื่อราว 20ปีก่อน เกิดเหตุหญิงชาวเบลเยี่ยมจำนวนหนึ่งเกิดไตวายขึ้น จากการสืบสวนโรคพบว่าหญิงเหล่านั้นได้รับยาสมุนไพรลดน้ำหนักมา เมื่อสืบกลับไปจึงพบว่ายาสมุนไพรเหล่านั้นทำมาจากพืชในตระกูล Aristolochia และเมื่อทำการวิเคราะห์หาสารภายใน ก็พบว่ายาสมุนไพรกลุ่มนี้มีกรดที่เรียกว่า Aristolochic acid ซึ่งทำให้เกิดภาวะไตอักเสบและนำไปสู่ไตวาย นอกจากนั้นสารนี้ยังสามารถเหนี่ยวนำให้เกิดมะเร็งในทางเดินปัสสาวะได้

10351670_802591163117452_7791201207020880976_n

ยากลุ่มนี้ถูกผสมอยู่ในตำรับยาจีนหลายชนิด บางครั้งเกิดการสลับด้วยความเข้าใจผิดจากการสะกดชื่อที่คล้ายคลึงกัน ทำให้เกิดภาวะที่เรียกว่า “ไตวายจากสมุนไพรจีน” (การที่ไต้หวันมีผู้ป่วยไตวายจำนวนมาก เชื่อกันว่าเกิดจากการมีสมุนไพรชนิดนี้แทรกอยู่ในตำรับยา )
และภาวะที่เรียกว่า “ไตวายคาบสมุทรบัลข่าน” (จากการมีเมล็ดของ Aristolochia Clementis ติดเข้าไปในกระบวนการเก็บเกี่ยวข้าวนำไปทำขนมปัง

ในไทย เคยมีการถอดสมุนไพรในตระกูลนี้ออกไปจากตำรับยาไทย ได้แก่สมุนไพรที่ชื่อว่า ไคร้เครือ ไคร้เครือเป็นรากไม้ของพืชในกลุ่ม Aristolochia? ทั้งนี้ในสมัยก่อนเป็นที่สับสนกัน เนื่องจากรูป ไคร้เครือ ที่สั่งห้ามจะถูกผู้ขายบอกว่าเป็นคนละรูปกับที่ประชาสัมพันธ์ห้าม เคยมีงานวิจัยที่สำรวจย้อนทางกลับไปว่า ไคร้เครือ ที่ขายในร้านขายยามีที่มา อย่างไร ซึ่งพบว่า ไคร้เครือ ในไทย ทำมาจากรากของต้น กระเช้าผีมด Aristolochia tagala cham และ หนอนตาย Aristolochia pierrei Lecomte

ดังนั้น ควรหลีกเลี่ยงการกินยาสมุนไพรที่ไม่ทราบแหล่งที่มาที่ไป และสมุนไพรที่มีส่วนประกอบจากพืชทุกชนิดที่อยู่ในตระกูล Aristolochia

พืชในตระกูลนี้ มีจุดเด่นที่มีส่วนของดอกที่รูปร่างคล้ายกระเปาะของต้นหม้อข้าวหม้อแกงลิง แต่ต่างกันตรงที่มันไม่มีฝาปิด และไม่สามารถกินแมลงได้ พืชกลุ่มนี้หลายชนิดจะมีชื่อว่า “กระเช้า” นำหน้า เช่น กระเช้าถุงทอง กระเช้าสีดา

ขอบคุณที่มาจาก : สมาคมโรคไตแห่งประเทศไทย