สมุนไพรที่ใช้เป็น ยาขับประจำเดือน

หน้าแรก / แพทย์แผนไทย / สมุนไพรที่ใช้เป็น ยาขับประจำเดือน

” กระบือเจ็ดตัว “
ชื่อวิทยาศาสตร์ :?? Excoecaria cochinchinensis? Lour. var.cochinchinensis
วงศ์ 😕 EUPHORBIACEAE
ชื่ออื่น 😕 กำลังกระบือ, ลิ้นกระบือ (ภาคกลาง)? ใบท้องแดง (จันทบุรี)

กระบือเจ็ดตัว
ลักษณะทางพฤกษศาสตร์ : ไม้พุ่ม สูงได้ถึง 1.5 ม. มียางขาว ใบเดี่ยว มีทั้งเรียงตรงข้ามและเรียงสลับ รูปรี รูปไข่ หรือรูปไข่กลับ กว้าง 1.5-4 ซม. ยาว 4-12 ซม. ปลายแหลม โคนสอบ ขอบจักฟันเลื่อย แผ่นใบด้านบนสีเขียวเข้มเป็นมัน ด้านล่างสีม่วงแดงหรือม่วงน้ำตาล เส้นแขนงใบข้างละ 7-12 เส้น ก้านใบยาว 0.5-1.5 ซม. ดอกแยกเพศ อยู่ต่างต้น ออกตามง่ามใบ ข้างใบ หรือปลายยอด ยาว 1-2 ซม. ช่อดอกเพศผู้มีดอกเล็กๆ จำนวนมาก โคนก้านดอกมีใบประดับเล็กๆ ก้านดอกสั้น กลีบเลี้ยง 3 กลีบ เล็กมาก เกสรเพศผู้เล็กมาก มี 3 อัน ช่อดอกเพศเมียสั้นกว่าช่อดอกเพศผู้และมีดอกเล็กๆ 3-6 ดอก ก้านดอกยาว 2-5 มม. โคนก้านดอกมีใบประดับเล็กๆ และมีต่อมเล็กๆ สีเหลือง กลีบเลี้ยงเล็ก มี 3 กลีบ รูปไข่ รังไข่เล็ก สีเขียวอมชมพู มี 3 ช่อง ก้านเกสรเพศเมียมี 3 อัน ผลเล็ก ค่อนข้างกลม มี 3 พู

ส่วนที่ใช้ 😕 ใบ ยางจากต้น

สรรพคุณ

  • ใบ? -?? ขับน้ำคาวปลาหลังคลอด ยาขับประจำเดือน เป็นยาขับเลือดเน่าสำหรับสตรีในเรือนไฟ
  • ยางจากต้น – เป็นพิษ ใช้เบื่อปลา

วิธีใช้ 😕 นำใบมาตำกับสุรา คั้นเอาน้ำรับประทาน

” คัดเค้า (คัดเค้าเครือ) “
?ชื่อวิทยาศาสตร์ :?? Oxyceros horridus Lour.? (Randia siamensis? Craib)
วงศ์ :?? RUBIACEAE
ชื่ออื่น 😕 เขี้ยวกระจับ (ภาคใต้) คัดเค้า (เหนือ, ตะวันออกเฉียงเหนือ) คัดเค้าเครือ (นครราชสีมา)
คัดเค้าหนาม (ชัยภูมิ) เค็ดเค้า (ภาคเหนือ)? จีเค๊า พญาเท้าเอว (กาญจนบุรี)? หนามลิดเค้า (เชียงใหม่)

คัดเค้า

ลักษณะทางพฤกษศาสตร์ : ไม้ครึ่งพุ่งครึ่งเลื้อย มักทอดกิ่งยาว กลายเป็นลำเถาได้ง่าย มีหนามแหลมโค้งงอกลงมาคล้ายเขาควายเป็นคู่ อยู่ระหว่างคู่ใบ ตัวใบเป็นสีเขียวแก่ด้านๆ ดอกสีขาว หอมแรงมากส่งกลิ่นเวลาเย็นตลอดไปจนกลางคืน ดอก ออกที่ซอกใบใกล้ปลายกิ่งเป็นช่อกระจุกสั้นๆ
ขนาดเส้นผ่าศูนย์กลางดอกประมาณ 1.5 ซม.โคนคอดเป็นหลอดปลายแยก 5 กลีบ ดอกที่เริ่มบานสีขาวนวล แล้วเปลี่ยนเป็นสีเหลืองนวลในวันต่อ

ส่วนที่ใช้ 😕 ผล

สรรพคุณ 😕 ใช้เป็น ยาขับประจำเดือน

วิธีและปริมาณที่ใช้ : ใช้ผล 1 กำมือ ต้มกับน้ำ 1 ถ้วยแก้ว รับประทานวันละ 2 ครั้ง เช้า-เย็น ขับประจำเดือน

” ว่านชักมดลูก “
?ชื่อวิทยาศาสตร์ :?? Curcuma xanthorrhiza? Roxb.
วงศ์ :?? ZINGIBERACEAE

ว่านชักมดลูก

ลักษณะทางพฤกษศาสตร์ : ไม้ล้มลุก สูงได้ถึง 1 เมตร หัวใต้ดินขนาดใหญ่ อาจยาวถึง 10 ซม. เนื้อสีส้มถึงสีส้มแดง ใบเดี่ยว เรียงสลับ ออกเป็นกระจุกเหนือดิน รูปวงรีหรือรูปวงรีแกมใบหอกกว้าง 15 – 20 ซม. ยาว 40 – 90 ซม. มีแถบสีม่วงกว้างได้ถึง 10 ซม. บริเวณกลางใบ ดอกช่อเชิงลด ออกที่บริเวณกาบใบ ก้านดอกยาว 15 – 20 ซม. กลีบดอกสีแดงอ่อน ใบประดับสีม่วง เกสรตัวผู้ที่เป็นหมัน แปรรูปคล้ายกลีบดอกสีเหลือง ผลแห้ง แตกได้

ส่วนที่ใช้ 😕 เหง้า ราก

สรรพคุณ

  • ราก – แก้ท้องอืดเฟ้อ
  • เหง้า
    – เป็นยาบีบมดลูก ทำให้มดลูกเข้าอู่เร็วหลังจากการคลอดบุตร ทำให้ประจำเดือนมาปกติ ขับประจำเดือนในกรณีที่ประจำเดือนมาไม่ปกติ รักษาโรคมดลูกพิการปวดบวม
    – แก้ปวดมดลูก
    – แก้ริดสีดวงทวาร
    – แก้ไส้เลื่อน
    – ขับเลือด ขับลม ขับน้ำคาวปลา แก้โรคลม
    – รักษาอาการอาหารไม่ย่อย

?ขอบคุณที่มาจาก : โครงการอนุรักษ์พันธุกรรมพืชอันเนื่องมาจากพระราชดำริ
สมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี
ขอบคุณภาพจาก : อุทยานธรรมชาติวิทยาสิรีรุกขชาติ มหาวิทยาลัยมหิดล