วิธีรับมือกับ ความเครียด

หน้าแรก / วิธีดูแลสุขภาพ / วิธีรับมือกับ ความเครียด

ความเครียด เป็นสิ่งหนึ่งที่เชื่อได้ว่าไม่มีใครอยากมีหรืออยากให้เกิด แต่เราสามารถห้ามไม่ให้เกิดได้? หากเรามีความรู้เกี่ยวกับเรื่องของความเครียดจะทำให้เราเข้าใจและป้องกันและขจัดความเครียดของตนเองได้

90308470

ความเครียด เป็นสภาวะที่บุคคลรู้สึกไม่เป็นสุขซึ่งอาจจะเกิดขึ้นเองหรือจากการถูกเร้าด้วยบางสิ่งบางอย่างในสิ่งแวดล้อมที่อยู่ก็ได้ มีผู้จำแนกที่มาและการแสดงออกของความเครียดไว้ดังนี้

  • จากสิ่งเร้า เช่น ความกดดันจากเวลา ความคับข้องใจในความสัมพันธ์กับคนบางคนหรืออุบัติเหตุ
  • เป็นเรื่องของการที่บุคคลรับรู้ คาดหวัง ตีความ และจัดการกับสถานการณ์ต่าง ๆ ที่ประสบ
  • เกิดจากการที่ความต้องการของบุคคลไม่สอดคล้องกับสิ่งที่เป็นจริงในสิ่งแวดล้อม
  • อาการทางสรีระต่างๆ เป็นสิ่งที่บอกถึงการมีความเครียดกดดันอยู่ เช่น เหงื่อออกมาก ใจสั่น หายใจหอบถี่ หน้าซีด ปวดท้อง ปั่นป่วน วิงเวียน ปวดศีรษะ เป็นต้น

สาเหตุทางกายความเครียดในที่ทำงานมาจาก

  • สิ่งเร้าทางกายภาพ เช่น มลพิษต่างๆในที่ทำงาน ทั้งกลิ่น เสียง ฝุ่น ความร้อน ความเย็น? สารเคมี? สารพิษ ความสกปรก
  • ลักษณะงาน เช่น ความกดดันจากเวลางาน งานหนักหรือซับซ้อน งานซ้ำซากจำเจ? หรือเครื่องมืออุปกรณ์ไม่สมบูรณ์ หรือเสียบ่อย
  • บทบาท เช่น ไม่ชัดเจนหรือขัดแย้งกัน มีการทำงานที่ทับซ้อนหรือก้าวก่ายกัน
  • ลักษณะสังคม เช่น มีปัญหากับหัวหน้างาน เพื่อนร่วมงาน? มีปัญหาการปรับตัวทางเพศที่ไม่เหมาะสม? มีม็อบ และความรุนแรง หรือการที่ต้องทำงานกับคนที่เรื่องมากจุกจิกจู้จี้กับเรื่องไม่เป็นเรื่อง
  • เวลางาน เช่น ระยะเวลาทำงาน การเข้าเวร หรือทำงานเป็นกะ การมีช่วงเวลาทำงานที่นานเกินไปหรือการทำงานล่วงเวลา
  • ตำแหน่งงาน เช่น ความมั่นคงและโอกาสของความก้าวหน้ามีน้อย
  • อุบัติเหตุ เช่น การประสบอุบัติเหตุจากงานที่ทำ ทำงานที่เสี่ยงอันตรายหรือการได้รับพิบัติภัยของที่ทำงาน? กลุ่มทหาร ตำรวจ หรือพนักงานดับเพลิงอยู่ในกลุ่มเสี่ยงนี้
  • การเปลี่ยนแปลงขององค์กร เช่น การต้องรวมกับที่อื่นเพื่อความอยู่รอด การลดขนาด รวมทั้งการนำเครื่องไม้เครื่องมือทันสมัยมาใช้ อาจจะทำให้รู้สึกหวั่นไหวต่อความมั่นคงในงานได้

ความคิดความเชื่อที่นำไปสู่ความเครียด

  • แสวงหาความพึงพอใจอย่างฉาบฉวย? เพ้อฝันสร้างวิมานในอากาศ
  • เลี่ยงการทำงานให้สำเร็จ ผัดวันประกันพรุ่งไปเรื่อยๆ
  • เฉื่อยชา ไม่เรียนรู้จากประสบการณ์ทำให้ทำผิดซ้ำๆ
  • ไม่อดทนต่อสิ่งที่มากระทบ หันไปหลงใหลไสยศาสตร์
  • จู้จี้เจ้าระเบียบ ไม่ยืดหยุ่น
  • หลีกเลี่ยงที่จะพัฒนาตัวเอง ฯลฯ

ความคิดความเชื่อที่ทำให้ปรับตัวได้

  • ยอมรับความเป็นจริงในภาวะต่าง ๆ และพร้อมที่จะเผชิญหน้าและแก้ไขอย่างยืดหยุ่น
  • เชื่อมั่นในตนเองและมีความมั่นคงเข้มแข็งทางจิตใจ
  • ยอมรับปมด้อยของตัวเอง แต่ไม่ท้อถอยที่จะสร้างสิ่งทดแทน
  • ขอความช่วยเหลือจากคนข้างเคียงหรือสังคมในแง่กำลังใจ วัตถุ เงินทองเมื่อจำเป็น
  • ระมัดระวังป้องกันอันตรายอย่างเหมาะสม
  • ใจกว้าง สนใจและสามารถยอมรับความคิดเห็นคนอื่นๆ ได้
  • เรียนรู้จากความผิดพลาด
  • มีความมุ่งมั่นพัฒนาศักยภาพในการดำเนินชีวิต

เทคนิคการผ่อนคลายความเครียด

  • ระบายกับบุคคลที่ไว้วางใจ
  • ทำงานอดิเรกที่ชอบเช่น กีฬา ดนตรี? ศิลปะ? ปลูกต้นไม้? เลี้ยงสัตว์เลี้ยง
  • ฝึกการหายใจอย่างถูกต้องให้ออกซิเจนเข้าถึงปอดได้เต็มที่
  • สร้างจินตนาการถึงสิ่งที่ทำให้มีความสุขและรู้สึกผ่อนคลาย
  • ฝึกผ่อนคลายกล้ามเนื้อเพื่อลดความตึงเครียดทางร่างกาย? จิตใจก็จะผ่อนคลายตามมา
  • การปรับความคิดให้เหมาะสมคือ อยู่กับสิ่งที่กำลังเป็นอยู่ในปัจจุบันเท่านั้น ไม่ติดอยู่กับเรื่องในอดีตที่ผ่านไปแล้วหรือกังวลกับเรื่องในอนาคตที่ยังมาไม่ถึงมากเกินไป
  • การผ่อนคลายด้วยวิถีตะวันออก เช่น การทำสมาธิ โยคะ ชิกง ไท้เก็ก การนวด การทำอโรม่า เป็นต้น

 

ขอบคุณที่มาจาก : รศ.กนกรัตน์? สุขะตุงคะ
ภาควิชาจิตเวชศาสตร์ คณะแพทยศาสตร์ศิริราชพยาบาล?