โดน ต่อหัวเสือ ต่อย! ทำอย่างไรดี?

หน้าแรก / วิธีรักษาสุขภาพ / โดน ต่อหัวเสือ ต่อย! ทำอย่างไรดี?

จากข่าวที่ ลุงหอม ไกด์นำเที่ยวจังหวัดเชียงราย ที่ยอมถูกต่อหัวเสือต่อยแทนนักท่องเที่ยวชาวต่างชาติ จนทำให้ตัวเองเสียชีวิตนั้น นางวงเดือน รวมจิตร ภรรยาของลุงหอมได้เล่าว่า ลุงหอมทำงานเป็นไกด์นำเที่ยวทัวร์ช้างเดินป่ามานานถึง 20 กว่าปีแล้ว แม้จะอายุมากแล้วแต่ก็จะออกไปทำทัวร์อยู่เสมอ เพื่อนไกด์ของลุงหอมเล่าว่า ในวันเกิดเหตุลุงหอมได้พานักท่องเที่ยวชาวต่างชาติ 6 คน ไปทัวร์ช้างและเดินป่าที่บ้านกะเหรี่ยงรวมมิตร ในช่วงที่ต้องเดินเท้าเข้าป่า ระหว่างทางเจอชาวบ้านที่มาสอยรังต่อ และวางรังไว้ที่ทางเดิน ทำให้ลุงหอมที่เดินอยู่ข้างหน้าโดน ต่อหัวเสือ รุมต่อย ลุงหอมตะโกนให้นักท่องเที่ยวรีบหนีออกมาจากตรงนั้น เพราะกลัวว่านักท่องเที่ยวจะได้รับอันตราย หลังจากส่งลุงหอมไปที่โรงพยาบาลแล้ว ลุงหอมอาการค่อนข้างหนัก แต่ก็ยังพูดคุยได้และยังถามภรรยาว่า นักท่องเที่ยวทั้งหมดปลอดภัยหรือเปล่า นักท่องเที่ยวชาวต่างชาติได้เขียนจดหมายขอบคุณลุงหอมไว้ แต่ยังไม่ทันที่ลุงหอมจะได้อ่าน เช้าวันต่อมาลุงหอมก็จากไปอย่างสงบ เหตุการณ์ในครั้งนี้ทำให้เพื่อนร่วมอาชีพและผู้คนในจังหวัดเชียงรายต่างยกย่องลุงหอม ที่เสียสละตัวเอง ปกป้องนักท่องเที่ยวชาวต่างชาติ จนตัวเองต้องเสียชีวิต

123
ขอบคุณภาพจาก : www.khaosod.co.th

ในทุกๆปีมักมีข่าวชาวบ้านถูก ต่อหัวเสือ ต่อย บางคนอาการสาหัส บางคนก็เสียชีวิตอย่างเช่นลุงหอม วันนี้ Health.Mthai จะพามารู้จักกับ ต่อหัวเสือ และวิธีปฐมพยาบาลเบื้องต้นกันค่ะ เผื่อว่าวันหนึ่งที่เราจะต้องเผชิญหน้ากับเหตุการณ์นี้ เราจะได้ปฏิบัติตัวกันอย่างถูกต้อง ไปดูกันเลยดีกว่าค่ะ

? ต่อหัวเสือ ? เป็นแมลงอันตราย? ลักษณะของลำตัวมี สีดำ ปีกสีน้ำตาล ท้องมีแถบสีส้มปนเหลือง (คล้ายๆลายเสือ) มีขนาดลำตัวยาว 3.00-3.50 เซนติเมตร

ต่อหัวเสือ ในไทยของเรา พบได้ทั่วทุกภาค พี่น้องอีสานเรียกว่า ต่อนอนเว็น (ต่อนอนกลางวัน) เพราะต่อหัวเสือนั้นกลางวัน มันจะนอนซ่อนตัวอยู่ในรัง และเริ่มออกหากินในเวลากลางคืน พี่น้องทางใต้เรียกมันว่า ?ต่อรัดพัดผ้าแดง? ก็คงดูจากรูปร่างสีสันในตัวของมัน ที่เหมือนเอาผ้าแดงๆมาพันคอไว้

วิธีการหากินของตัวต่อจะเข้าไปต่อยตัวหนอนให้ สลบแล้วจึงอุ้มตัวหนอนนั้นมาวางไว้ตามช่องภายในรังเพื่อเป็น อาหารลูกอ่อนของตัวต่อที่จะเกิดขึ้นมา? อาหารของต่อส่วนใหญ่จะเป็นพวกเนื้อสัตว์ แต่มันก็ยังกินน้ำหวานเพิ่มเติมด้วยเพื่อใช้ในการเผาผลาญให้เกิดพลังงานแก่ร่างกาย แหล่งที่เป็นพลังงานสำคัญของต่อคือ น้ำหวานจากผลไม้สุกและเกสรดอกไม้ ในการกินเกสรดอกไม้ของต่อหรือผึ้งก็จะเป็นประโยชน์กับต้นไม้ เพราะเป็นการช่วยผสมเกสรให้ดอกไม้ไปในตัว

r_40873

อาวุธร้ายของมันก็คือ เหล็กใน (sting) ซึ่งจะซ่อนอยู่ตรงปลายสุดของลำตัว ที่แหลมเหมือนเข็มฉีดยา? ก็คล้ายกับผึ้ง แต่ที่น่ากลัวกว่าก็คือ ในขณะที่ผึ้งจะต่อยได้แค่ครั้งเดียวแล้วก็ฝังเหล็กในไว้บนผิวหนังแล้วตัวมันเองก็ตาย (เหมือนพวกระเบิดพลีชีพไม่มีผิด!) แต่เจ้า ต่อหัวเสือ นั้น…เมื่อมันต่อย มันจะไม่ฝังเหล็กในทันที แต่จะถอนเหล็กในออกอย่างรวดเร็ว แล้วต่อยซ้ำๆ กันได้หลายๆ ครั้งติดต่อกัน(เหมือนต่อยรัวๆๆๆ)

ใครที่โดน ต่อหัวเสือ ถึงกับรุมเล่นงาน จะมีอาการหนักหนาสาหัสเพียงใด นั้น? ขึ้นอยู่กับชนิดของต่อที่ต่อย ปริมาณพิษที่ได้รับ และจำนวนครั้งที่โดนต่อต่อย

แต่ที่สำคัญก็คือ? แต่ละคนมีอาการแพ้พิษในระดับที่ไม่เท่ากัน ในขณะที่บางคนเพียงเจ็บคันและบวมเล็กน้อย?? แต่บางคนนอกจากจะปวดบวมมากแล้ว เป็นลมพิษ? เกิดปฏิกิริยารุนแรง ถึงขั้นหายใจไม่ออก ช็อคและเสียชีวิตได้

คนที่โชคดีที่ไม่แพ้แมลง (non-allergic) ก็อาจแค่คันตรงบริเวณผิวหนังที่ถูกพิษ หรือเป็นตุ่มบวม เจ็บ แดง ร้อน แต่แบบนี้เป็นอาการไม่รุนแรงไม่น่ากลัว อาการรุนแรงสองแบบที่เรากลัวเป็นอาการภูมิแพ้ คือเป็นปฏิกิริยาตอบสนองของร่างกายต่อพิษของมันที่แทรกซึมเข้าสู่ร่างกาย ซึ่งอาจทำให้เกิดปฏิกิริยาตามระบบต่างๆทั่วร่างกาย ที่อันตรายคือทำให้กล่องเสียง หลอดลมบวม เป็นเหตุให้ทางเดินหายใจอุดตัน หรือมีอาการหอบหืดเฉียบพลัน อีกอาการหนึ่งคือทำให้เกิดอาการช็อค จากหลอดเลือดส่วนปลายขยายตัวเฉียบพลัน อาการรุนแรงทั้งสองแบบนี้ไม่ต้องต่อยหลายตัว ไม่กี่ตัวก็เกิดได้เพราะเป็นปฏิกิริยาตอบสนองของร่างกาย? อาการรุนแรงอีกแบบหนึ่งคือการถูกต่อยหลายๆตัว ได้รับพิษจำนวนมากที่เข้าสู่ร่างกาย จะเกิดผลเสียต่ออวัยวะต่างๆเช่นเกิดไตวายได้ เป็นต้น

การปฐมพยาบาลเบื้องต้นเมื่อโดนตัว ต่อหัวเสือ ต่อย

  1. ใช้กระดาษหรือแผ่นพลาสติกแข็ง เช่น? บัตรเติมเงิน บัตรเอทีเอ็ม กดข้างๆเพื่อเอาเหล็กในออก ซึ่งจะช่วยลดปริมาณพิษลง และยังป้องกันแพ้อย่างรุนแรงได้
  2. เอาถุงน้ำแข็ง?? หรือแผ่นประคบเย็น ประคบแผลเพื่อลดความเจ็บปวด และอาการบวม
  3. ใช้ครีมสเตียรอยด์เช่น 1% ไฮโดรคอร์ติโซน ทาบริเวณที่ถูกกัดวันละสามครั้งจนกว่าจะหาย
  4. กินยาแก้แพ้ ประเภทแอนตี้ฮิสตามีน เช่นไดเฟนไฮดรามีน
  5. กรณีที่มีอาการแพ้อย่างรุนแรง จะมีอาการหน้าบวม ตาบวม ริมฝีปากบวม บ่งบอกว่า เยื่อบุทางเดินหายใจภายในจะบวมคล้ายๆกัน จะมีอาการหายใจเสียงดัง หายใจลำบาก?? หรือหน้าซีด?? ตัวเย็น ไม่ค่อยรู้ตัว?? เป็นลม กรณีเช่นนี้ต้องรีบนำส่ง สถานพยาบาลที่ใกล้ที่สุดโดยด่วนเลยนะครับ

หากในกรณีที่มีอาการรุนแรงคุณหมอจะให้ยาฉีดอดรีนาลีนทันทีเพื่อลดอาการบวมของทางเดินหายใจ

ป้องกันอย่างไร จึงปลอดภัยจาก ต่อหัวเสือ ?

ที่สำคัญที่สุดก็คือ คุณพ่อคุณแม่ต้องสอนลูกๆหลานๆว่า พบรัง ต่อ แตน หรือผึ้งที่ไหนก็ตาม ห้ามเขี่ย-แหย่หรือทำลายรังของมันอย่างเด็ดขาด มิฉะนั้นก็จะเกิดเหตุร้ายอย่างที่เป็นข่าวมาแล้วนับครั้งไม่ถ้วน?(หากไม่รู้วิธีจริง อย่าทำลายรังเองโดยเด็ดขาด การกำจัดเผาทำลายรังปล่อยให้เป็นหน้าที่ของผู้เชี่ยวชาญเถิด)

อย่าเลือกอาศัยในบริเวณที่มีคนเพาะรังต่อเป็นอาชีพ? เพราะเหตุว่า มีคนไม่น้อยเลยที่นิยมหม่ำตัวอ่อนของต่อ เปิบพิสดารเมนูนี้มี ทั้งย่าง-เผาไฟ-นึ่ง หรือเคี้ยวกันดิบๆ (ว่ากันว่ารสชาติหวานมันยิ่งนัก) แถมราคารังละ 300 บาท จึงมีคนยอมเสี่ยงภัยยึดอาชีพดังกล่าว เพราะเห็นว่าคู่แข่งน้อย แถมไม่ต้องลงทุนเพราะไม่ต้องให้อาหาร? บางบ้านจึงเพาะรังต่อไว้ถึง 20 -30 รังกันเลย

ที่เล่ามาทั้งหมด อาจทำให้เห็นว่าเจ้าต่อหัวเสือคือซาตานที่ไม่ควรผุดขึ้นมาในโลกนี้เลย? ซึ่งที่จริงแล้วโลกเราก็ได้คุณประโยชน์จากพวกมันไม่ใช่น้อยๆ? ทั้งภาคการเกษตรกรรม ที่กำจัดศัตรูพืชผักที่ปลูก เช่น?? เพลี้ยอ่อน?? หนอนผีเสื้อ?? ตัวอ่อนตั๊กแตน โดยมันจะจับแมลงเหล่านี้กินเป็นอาหาร (แถมยังขนกลับไปกินที่รังอีกด้วย) ในภาคระบบนิเวศน์ สร้างสมดุลให้ระบบด้วยการ กินซากเนื้อสัตว์ แต่ถึงอย่างไรมันก็ไม่ใช่มิตรรักที่แสนเชื่องของมนุษย์อย่างแน่นอน

หวังว่าทุกคนจะได้ประโยชน์จากความรู้ที่นำมาฝากกันนะคะ ทางที่ดี เราควรอยู่ให้ห่างจากบริเวณที่มีรังต่อจะดีต่อเรามากที่สุดค่ะ

 

ขอบคุณข้อมุลจาก : www.csip.org
เรียบเรียงโดย : health.mthai.com